هفت مرحله، آگاهی بشری را به سوی وحدت و کمال یعنی ((سامادی)) که هشتمین منزل طریق یوگاست پیش می برد. این هشت مقام جغرافیای سلوک یوگیانه به حساب می آیند.

یاما:

یاما را معمولا به ((انضبات شخصی)) ، ((پرهیزکاری)) و حتی ((قوانین زندگی)) ترجمه کرده اند.ولی در هر حال یاما در زبان سانسکریت معمولا به معنای ((مهار کردن)) و ((تحت ضبط و نظم در آوردن)) به کار رفته است.در یوگا سوترا گفته شده است که این قوانین جهانی هستند.یعنی بسته به زمان و اینکه ما در چه قرن یا سالی زندگی می کنیم،و مکان یعنی در چه شهر و دیاری هستیم و اقتضائات زندگی و آیینی، تغییری نمی کند.یاما شامل 5 قانون بزرگ و عمده میشود که عبارتند از:بی آزاری،راستی و حقیقت گویی،درستکاری،پاک دامنی و نادلبستگی و جمع نکردن متاع دنیا از روی وابستگی.
بی‌آزاری : Ahimsa
راستی و حقیقت گویی: Satya
درستکاری: Asteya
پاک‌دامنی: Brahmacharya
نادلبستگی و جمع نکردن متاع دنیا از روی وابستگی: Aparigraha

 

 

بی‌آزاری از نگاه قرآن

"آزار" رسانی به خود و دیگران، یكی از رذایل اخلاقی و عامل مهم برهم زدن تعادل در زندگی فردی و اجتماعی انسان است. قرآن كریم به این رذیله اخلاقی توجه داشته و در آیات متعددی به ریشه‌ یابی آن پرداخته است.
به طور کلی قرآن آزار رساندن و بی‌آزاری را در 24 مورد مطرح کرده است. از آزاررسانی روانی به شکل عیب‌جویی و استهزاء، تهمت، تجسس، غیبت(حجرات آیه 11و12)، تحقیر دیگران (لقمان آیه 18) شکنجه و آزار جسمی (بقره آیه 49 و 25 سوره نساء) را به شکل کاملاً وسیع بیان کرده.
قرآن حتّی اختلاف عقاید را هم نوعی آزار می‌داند(بروج آیه 8 و نیز اعراف آیه 126).
از نگاه قرآن مهمترین دلیل کژروی‌ها، محبت و انس با دنیا است که باعث آزاررساندن به خود و دیگران می‌شود، آنرا در (بقره آیه 212 و آل عمران آیه 185 و 186) مطرح کرده است.
 ناشکیبایی و زیاده‌خواهی عواملی هستند برای آزار انسان که در (بقره آیه61) مطرح شده است.
غارت مال دیگران و فساد در زمین یکی دیگر از مسائل آزار است که در (کهف آیه 94) قرآن به آن اشاره کرده است.
 حسادت نوعی خودآزاری یا دیگر آزاری است که قرآن مخصوصاً در داستان هابیل و قابیل به آن اشاره کرده است(نساء آیه 54)
خودبرتربینی از صفاتی است که سبب آزاررسانی به دیگران می‌شود، چراکه به دنبالش روی گردانی از حق، غرور بی‌جا (لقمان آیه 18) تمسخر (حجرات آیه 11) ترش‌رویی با مستمندان (عبس آیه 1 و 2) کشتن کودکان و فرزندان به ناحق و سلب رفاه و آسایش دیگران(اعراف آیه129) از مسائلی هستند که قرآن نتیجه شان را آزار رساندن به دیگران می‌بیند.
راههایی چون وسوسه انسان برای انجام کار بد(ناس آیه5) زینت دادن زشتی‌ها و رذایل به عنوان دشمن آشکار (بقره آیه 25)
 
 

 

صدق و راستی از نگاه قرآن

 
صدق و راستی یکی از مهم ترین صفات پسندیده اخلاقی است که آیات متعددی در قرآن کریم در مورد مدح و ستایش، ذکر پاداش و ... به آن اشاره کرده است.
قرآن در سوره‌های مریم"56" و "41 از کلمه صدق استفاده کرده است، یعنی شخصی که آنچه را که انجام می‌دهد، می‌گوید. . و آنچه را كه مى گوید، انجام مى دهد و میان گفتار و كردارش تناقضى نمی باشد. باید علم خدا درباره كسانى كه راست مى گویند و كسانى كه دروغ مى گویند تحقق یابد! »(عنكبوت، 3).
((همین‌طور در سوره اسراء آیه 80 میبینیم که خداوند به رسولش می‌فرماید:" بگو! پروردگارا! مرا (در هر کاری) با صداقت وارد کن، و با صداقت خارج کن! و از سوی خود، حجتی یاری کننده برایم قرار بده.)) منظور این است که دخول و خروج در هر کاری، دخول و خروجی باشد که صادقانه و دارای حقیقت باشد، (خلوص کامل) .
چون آدمى به غیر از اعتقاد و قول و عمل، چیز دیگرى ندارد و وقتى بنا بگذارد كه جز راست نگوید، ناچار می شود این سه چیز را با هم مطابق سازد، یعنى نكند مگر آنچه را كه میگوید و نگوید مگر آنچه را كه معتقد است و گرنه دچار دروغ میشود.
(در آیه 17) سوره مبارکه آل عمران،قرآن بندگان صدیق و راستگو را به پنج خصوصیت معرفی کرده است.
خداوند در سوره (توبه-119) به انسانها و مومنان امر می‌کند که با صادقان باشند. در تصدیقش و به دنبالش در آیه 15" سوره حجرات" صادقان را معرفی می‌کند.
در آیه 8 سوره حشر هم صادقان را مهاجران توصیف می‌کند.
در (سوره بقره آیه 117) در واقع به معرفی صادقان و راستگویان می‌پردازد و خصوصیاتشان را بیان می‌کند.
سوره احزاب آیه 35 خداوند به 10 نفر بشارت مغفرت می‌دهد که آنها صدیقینند.
((حدیث معروف نبوى(صلى الله علیه وآله) "لایستقیم ایمان عبد حتى یستقیم قلبه و لا یستقیم قلبه حتى یستقیم لسانه" ایمان هیچ كس درست نمى شود تا قلبش درست شود، و قلب هیچ كس درست نمى شود تا زبانش به درستى گراید))
 
 

 
قرآن درباره درستکاری آیات بسیاری دارد.
در 90 آیه قرآن، ترکیب واژه عمل صالح بکار رفته است. این کثرت استعمال و قرابت دو کلمه "عمل" و "صلح" در قرآن، شاید دلالت بر تاکید بسیار قرآن بر ضمیمه کردن نیکی و شایستگی با اعمال است.
مثلاً در سوره بقره آیه 62 و سوره مائده آیه 69 درباه اینکه درستکاری مخصوص دین و آیین خاصی نیست صحبت کرده.
یا در سوره نساء آیه 114 به صدقه دادن و انجام عمل نیک و کسی که دیگران را به این کار ترغیب کند عمل شایسته‌ای انجام داده است.
در سوره هود  آیه 7 و سوره مُلک آیه 2 درباره کیفیت درستکاری سخن گفته که، کیفیت آن مهم است و نه کمیّت آن و خداوند است که می‌داند چه کسی عمل صالح انجام داده و... .
در سوره کهف آیه 7 خداوند درمورد امتحانش که کدامیک از شما در طاعت و حّب خدا عملشان نیکوتر است صحبت شده و در همین سوره آیه 30 درباره ضایع نکردن اجر نیکوکاران اشاره شده.
در سوره اعراف آیه 42 خداوند می‌فرماید هر کسی به قدر توان و وسع خود می‌تواند عمل صالح انجام دهد و نیکوکار باشد و ما هیچ کس را بیشتر از وسعش تکلیف نکنیم.
در سوره بقره آیه 82 و 83 خداوند درستکاران و نیکوران را اینگونه بیان می‌کند: کسانی که به پدر و مادر و خویشان و یتیمان و فقیران با زبان خوش سخن می‌گویند، نماز به پا می‌کند و زکات مال خود را می‌دهند.
سوره عنکبوت آیه 8 و سوره احقاف آیه 15،خداوند نیکی به پدر و مادر را از انجام اعمال نیک می‌داند.
از دیگر اعمال نیک در آیه 57 و 58 و 59 سوره نساء آمده که خداوند اداء امانت، اطاعت از خداوند و پیامبر و در زمان نزاع به حکم خدا و پیامبر باز گردید که کاری شایسته است  از انجام اعمال نیک می‌داند.
 

 پاکدامنی از نگاه قرآن کریم

عفاف و عفت‌، در لغت به معنای مناعت یا خویشتن‌داری آمده است. هم چنین به بازداشتن خویش از چیزی که حلال نیست عفت می‌گویند. عفاف معنایی فراخ تر از پاکدامنی و پالودگی از فحشاء و زنا دارد. قرآن کریم، عفاف را در معنای وسیع تر از عفاف و پاکی جنسی بکار برده و آن را به معنای در پیش گرفتن رو به اعتدال، خود نگهداری، تسلط بر خویشتن، صبوری و ایستادگی در برابرکام جویی، ناروا می داند که در حوزه تمایلات جسمی وجنسی می گنجد، و نفس انسانی خواهان برآورده شدن بی قید و حصر آن نیازهاست. 
قرآن کریم به شکل بسیار گسترده از عفاف و خویشتن‌داری صحبت کرده.
در سورة مبارکة «نور» پس از آن که خداوند مسلمانان را ترغیب به ازدواج وهمسر گزینی می کند و به مؤمنان دستور می دهد زنان ومردان بی همسر را ،همسر دهند، می فرماید:
"وَلْیَسْتَعْفِفِ الَّذِینَ لا یَجِدُونَ نِکَاحًا حَتَّى یُغْنِیَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ"(نور/33(
در سورة مبارکة بقره، گروهی از نیاز مندان و فقیران، به عفاف و خویشتن داری توصیف و ستایش شده اند. آنان کسانی هستند که از یک سوی توان و نیروی برای کار و کسب معاش ندارند و از سوی دیگر، در عین نیازمندی و تهی‌دستی، از گدایی و اظهار نیاز پرهیز می‌کنند، چندان که اگر کسی از نزدیک به حال ایشان آگاهی نداشته باشد، آنان را بی نیاز می انگارند.
«لِلْفُقَرَاءِ الَّذِینَ أُحْصِرُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ لا یَسْتَطِیعُونَ ضَرْبًا فِی الأرْضِ یَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِیَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِیمَاهُمْ لا یَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا...»(بقره/273)
در این آیه واژه عفاف در معنایی فراتر از عفاف جنسی به کار رفته است، که عبارت است از عفاف معیشتی و اقتصادی. 
در سوره نسأ می‌خوانیم‌:"و من کان غنیاً فلیستعفف‌؛ (نسأ،5) در صورتی که کسی غنی و ثروتمند باشد، زیبنده است طلب عفت کند، مناعت طبع داشته باشد و هرگز به عنوان حق الزحمه‌، از اموال یتیمان چیزی برندارد.
در این آیه‌، عفت به معنای خویشتن داری و بی توجهی به مال دنیا به کار رفته است‌.

 


نادلبستگی و جمع نکردن متاع دنیا از روی وابستگی از نگاه قرآن

قرآن کریم در آیات فراوانی دنیا را به شدت سرزنش‌کرده و از آن به عنوان یک زندگانی فانی و ناپایدار یاد کرده است (سوره کهف آیه46).
 در عین حال، این کتاب الهی، آسمان و زمین و کوه و دریا و صحرا و نبات و حیوان و انسان را با همه نظام‌ها و حرکت هایی که دارند باطل نمی‌شمارد، بلکه برعکس، این نظام را نظام راستین و حق می‌داند.(سوره ص، آیه 27 و سوره ابراهیم آیه 19 ) .
از همین رو خدای متعال به موجودات و مخلوقات عالم از جماد و نبات و حیوان گرفته تا خورشید و ماه و شب و روز(سوره تین، آیات 1 تا 3; سوره عادیات، آیات 1 و 2; سوره شمس، آیات 1 و 2 و سوره لیل، آیات 1 و2) سوگند یاد می‌کند و این نشان‌دهنده ارزش و اعتباری است که خدا برای آنها قایل است .
علاقه به دنیا مظاهر فراوانی دارد مانند: علاقه به فرزند، علاقه به پدر و مادر، علاقه به همسر، علاقه به مال و ثروت، علاقه به احترام و محبوبیت ... . اگر این علایق نبود، نه نسل ادامه پیدا می‌کرد، نه زندگی و تمدن پیش می‌رفت و نه حرکت و جنبشی بود، و بشری در روی زمین باقی نمی‌ماند.
(و من آیاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنوا الیها و جعل بینکم مودة و رحمة ان فی ذلک لآیات لقوم یتفکرون. (سوره روم، آیه 21) از همین رو است که در آیه فوق دوست داشتن همسر را یکی از نشانه‌های حکمت پروردگار ذکر می‌کند.
آن چیزی که از آیات و روایات استنباط می شود این نیست که اساساً علاقه و محبت به کائنات بد است، و راه چاره هم این نیست که علایق و محبت‌ها را باید سرکوب کرد، بلکه آنچه از نظر اسلام زشت است وابستگی و دلبستگی (سوره نجم، آیات 28 و 29) و راضی شدن و قانع شدن به دنیاست (سوره یونس، آیه 7 و سوره توبه، آیه 38).
به‌طور کلی آیات قرآن را می‌توان در این باب به دو دسته تقسیم کرد:
دسته اول آیاتی است که تکیه بر تغییر و ناپایداری این جهان دارد، در این گونه آیات، واقعیت متغیر و ناپایدار مادیات، آن چنان که هست، ارائه می شود، مثلا گیاهی را مثل می‌آورد که از زمین می‌روید، ابتدا سبز و خرم است اما پس از چندی به زردی می‌گراید، خشک می‌شود، باد حوادث آن را خرد می‌کند و در فضا پراکنده می‌سازد، آن‌گاه می‌فرماید این است مَثَل زندگی دنیا . (سوره کهف، آیه 45; سوره حدید، آیه 20; سوره یونس، آیه 24)
دسته دوم آیاتی است که صریحا می‌گوید: آنچه قرآن آن را مذموم می شمارد «دلبستگی و وابستگی » ، «قانع بودن » و «رضایت دان » به امور مادی است. برای مثال، قرآن کریم اهل دنیا را این گونه توصیف می‌کند:
ان الذین لا یرجون لقاءنا و رضوا بالحیاة الدنیا و اطمانوا بها و الذین هم عن آیاتنا غافلون  سوره یونس، آیه 7 .
کسانی که امیدوار به ملاقات ما نیستند و به زندگی دنیا رضایت داده و به آن آرام گرفته‌اند و آنان که از آیات ما غافل هستند . در این آیه آنچه مذموم شمرده شده است: «امید به زندگی دیگر نداشتن » و به مادیات «رضایت دادن » و قانع شدن و «آرام گرفتن » است . و اینک به نمونه هایی دیگر از این آیات توجه می کنیم:
(سوره نجم آیات 29) و (30و سوره رعد، آیه 26)
 
 
گردآورندها: م.سروش و غفوری نیا
 

سایت آناندام اولین سایت علمی در حوزه یوگا می‌باشد.

درباره آناندام

سایت آناندام (www.anandam.ir)

با انگیزه ارتقاء سطح دانش جامعه پیرامون مقوله یوگا شروع بکار نموده است.

خدمات آناندام عبارتند از:

  • پاسخگویی به سوالات کاربران محترم حول محور یوگا
  • قراردادن جزوات و مستندات آموزشی
  • اطلاع رسانی در ضمینه سبک‌های گوناگون یوگا
  • ...

راه های تماس با آناندام

جهت ارتباط با مدیریت سایت از طریق آدرس الکترونیک زیر و همچنین سایت رسمی آناندام آقدام نمایید.

آدرس ایمیل آناندام: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

آدرس سایت رسمی آناندام:www.anandam.ir

آدرس تلگرام آناندام: AnaYoga

آدرس اینستاگرام آناندام: AnaYoga_Center

تنظیمات قالب پلاس

رنگ ها

برای هر رنگ ،پارامتری وجود دارد که در زیر آمده است :
Blue Red Oranges Green Purple Pink

بدنه ی قالب

رنگ پس زمینه
کد رنگ ها

عنوان قالب

رنگ پس زمینه
تصاویر پس زمینه

فوتر قالب

انتخاب منو
فونت گوگل
سایز فونت بدنه قالب
نوع فونت بدنه قالب
جهت نوشتاری